Geknoopt - een monumentale tekening in de Slangstraat

Het appartementsgebouw met sociale koopappartementen op de hoek van de Slangstraat en de Guillaumestraat, op de plaats van het voormalig pand van fotograaf Duytschaever, kreeg in haar afwerking en oplevering nog een bijzondere look.

We vroegen aan beeldend kunstenaar Herman Claus een kunstwerk te realiseren dat verwijst naar de naam van het complex: residentie Burgemeester Theodore Vermeire.

Koopappartementen Slangstraat met kunstwerk Geknoopt van Herman Claus

Deze voormalige burgemeester (1801-1860) was touwslager en olieslager, stichtte in 1833 de firma Vermeire & C°, die vanaf 1858 uitgebreid en omgevormd werd tot touwslagerij en stoomzeeldraaierij. In 1920 werd de fabriek verkocht aan de Nederlandse industrieel H. van der Lely, die het bedrijf verder uitbouwde tot een elektrische touwfabriek, weverij en staalkabelproducent met internationale allure: NV Le Lis.

De connectie tot de naamgeving ligt vervat in het feit dat Theodore Vermeire met zijn gezin in het aanpalende huis (latere wasserij en droogkuis White Shop) woonde. Onder zijn bewind als burgemeester is onder meer het Oudemannenhuis in de Nieuwstraat tot stand gekomen en werd hij op het einde van zijn leven omwille van zijn sociale verdiensten, zorg en armoedebestrijding, benoemd tot Ridder in de Leopoldsorde. Deze gegevens – het industriële verleden en de maatschappelijke betrokkenheid – vormen de suggestieve beeldkracht van een monumentale tekening van 10 op 7 meter die de linker zijgevel van het pand (kant winkel De Heyn) volledig inpalmt.

Onder de titel ‘Geknoopt’ toont de kunstenaar twee handen die een streng sisaltouw knopen, trekken en vlechten tot een geteerde tros. Van spindraad tot scheepstouw is het onderliggend verhaal waarmee hij refereert aan de identiteit van het Hamse industriële erfgoed, zoals beschreven in Filip De Pillecyns meesterwerk Mensen achter de dijk: een meelevend portret van eenvoudige mensen die in vaak erbarmelijke leef- en werkomstandigheden trachtten te ontsnappen aan de wurggreep van een confronterend harde strijd tussen het kapitalisme en de opkomende arbeidersbeweging. Hun mentale weerbaarheid en fysieke kracht zitten dan ook gebald in een knoop, wereldwijd erkend symbool van eenheid. Anderzijds leert het gezegde een knoop leggen ons dat iets niet mag vergeten worden.

Onderaan de tekening is er een fotografische portretstudie van Theodore Vermeire, gemaakt naar het werk dat in de eregalerij van voormalige burgemeesters in het gemeentehuis van Hamme hangt, aangevuld met enkele verwijzingen uit zijn levensverhaal.

Op vrijdag 10 mei werd het kunstwerk feestelijk ingehuldigd.